Sapioseksueel

Sapioseksueel is een zelfbenaming voor mensen die seksuele aantrekking vooral ervaren via intellect, mentale stimulans, gesprek, kennis, humor of iemands manier van denken. Sommige mensen begrijpen sapioseksualiteit als een seksuele oriëntatie, terwijl anderen het eerder zien als een voorkeur, aantrekkingspatroon of identiteit in de bredere context van het aseksuele spectrum. In die laatste betekenis kan het betekenen dat seksuele aantrekking pas ontstaat wanneer er een als betekenisvol ervaren intellectuele verbinding aanwezig is.

De term betekent niet per se dat uiterlijk, lichamelijkheid of andere vormen van nabijheid geen rol spelen, maar dat intellectuele verbinding voor de betreffende persoon bijzonder centraal staat. Zoals bij vergelijkbare labels hangt de precieze betekenis sterk af van hoe iemand de term voor zichzelf gebruikt. Sapioseksualiteit is geen medische of psychologische diagnose en geen objectief meetbaar criterium voor relationele vaardigheid of begeerlijkheid.

Het concept wordt bekritiseerd omdat het “intelligentie” kan voorstellen als voorwaarde om begeerlijk te zijn. Omdat intelligentie maatschappelijk ongelijk wordt beoordeeld en verbonden kan zijn met opleiding, klasse, taal, neurodivergentie, beperking, racisme en andere machtsverhoudingen, kan de term uitsluitend of validistisch overkomen. Een bewuste toepassing moet daarom duidelijk maken dat het gaat om persoonlijke aantrekking tot bepaalde vormen van intellectuele verbinding, niet om het devalueren van mensen die niet als “intelligent” gelden of niet passen binnen genormeerde ideeën over intelligentie.