Zelfbenaming

Zelfbenamingen zijn woorden die mensen kiezen voor zichzelf, hun identiteit, hun ervaringen of hun verbondenheid met een groep. In gemarginaliseerde groepen kunnen zulke woorden bijzonder belangrijk zijn, omdat ze mensen in staat stellen hun eigen leefrealiteit te benoemen in plaats van alleen van buitenaf beschreven te worden. Voorbeelden zijn labels zoals non-binair, trans, intersekse, aromantisch, aseksueel, queer, bi+ of gehandicapt.

Zelfbenamingen staan vaak tegenover benamingen van buitenaf: woorden die mensen door anderen worden toegeschreven of opgelegd. Een woord kan als zelfbenaming versterkend, verbindend of politiek bewust zijn, maar als externe benaming kwetsend, denigrerend of toe-eigenend overkomen. Dat geldt vooral voor termen die historisch als scheldwoord zijn gebruikt en door sommige communities of personen worden teruggeëigend.

Zelfbenamingen passen niet automatisch bij alle mensen binnen een groep. De ene persoon kan een term afwijzen die een andere persoon met een vergelijkbare ervaring juist bewust en positief voor zichzelf gebruikt. Respectvol gebruik betekent daarom dat je de woorden, namen en voornaamwoorden gebruikt die iemand zelf aangeeft, en geen labels opdringt. Als onduidelijk is welke benaming passend is, kun je open en gevoelig navragen of een neutrale formulering kiezen.