Genderrol

Een genderrol is een verzameling maatschappelijke verwachtingen over hoe mensen van een bepaald gender zogenaamd zouden moeten zijn, eruitzien, voelen of handelen. Daarbij gaat het om ideeën over gedrag, kleding, lichaamstaal, beroepen, eigenschappen, hobby’s, familierollen, seksualiteit of het omgaan met emoties. Genderrollen zijn geen natuurlijke feiten, maar sociale constructen: ze ontstaan binnen samenlevingen, worden aangeleerd, doorgegeven en kunnen historisch en cultureel veranderen.

Welke genderrollen als “normaal” gelden, hangt sterk af van de sociale omgeving, zoals cultuur, regio, religie, sociale klasse, leeftijd, beperking, racialisering of andere sociale factoren. Zulke verwachtingen zijn vaak tegenstrijdig en kunnen bijna nooit allemaal tegelijk worden vervuld. Mensen kunnen daardoor zowel worden beoordeeld omdat ze te weinig als omdat ze te sterk “vrouwelijk”, “mannelijk” of genderconform overkomen.

Wie niet aan genderrollen voldoet, dat niet wil of dat niet kan, krijgt vaak te maken met afwaardering, uitsluiting of discriminatie. Dat geldt bijvoorbeeld voor feminiene mannen, masculiene vrouwen, trans, non-binaire en intersekse personen, maar ook voor cis personen van wie gedrag of uiterlijk niet bij de verwachtingen past. Een bewuste omgang met genderrollen betekent dat ze niet als vaste waarheid worden behandeld, maar dat zelfbeschikking, diversiteit en individuele levenswijzen worden gerespecteerd.